Mersin Tazminat Avukatı olarak trafik kazası, iş kazası, malpraktis ve genel haksız fiilden doğan maddi ve manevi tazminat dosyalarında dava takibi yürütüyoruz. Bu sayfa; hangi zararın hangi başlık altında istenebileceğini, sigorta şirketine başvuru ile dava yolu arasındaki farkı, zamanaşımı sürelerini ve kusur tespitinin nasıl yapıldığını bilgilendirici biçimde anlatır.

Tazminat Kalemleri
Bir olaydan doğan zarar tek bir kalem değildir. Dilekçede hangi kalemlerin talep edildiği açıkça yazılmalıdır; hâkim talep edilmeyen bir konuda karar veremez.
| Kalem | Neyi karşılar | Kim talep edebilir |
|---|---|---|
| Maddi hasar | Araç onarım bedeli, hasarlı eşya | Malik veya zilyet |
| Araç değer kaybı | Onarım sonrası piyasa değerindeki düşüş | Araç maliki |
| Tedavi giderleri | Hastane, ilaç, protez, refakatçi | Yaralanan |
| Geçici iş göremezlik | İyileşme süresince kaybedilen kazanç | Yaralanan |
| Sürekli iş göremezlik | Kalıcı maluliyet nedeniyle kazanç kaybı | Yaralanan |
| Destekten yoksun kalma | Ölenin desteğinden yoksun kalma | Eş, çocuk, anne-baba ve fiilen desteklenenler |
| Manevi tazminat | Acı, elem ve üzüntü | Zarar gören ve ağır bedensel zararda yakınları |
Destekten yoksun kalma tazminatında hak sahipliği yalnız mirasçılıkla belirlenmez. Ölenden fiilen ve düzenli destek gören kişi, mirasçı olmasa dahi hak sahibi sayılabilir; buna karşılık mirasçı olup destek almayan kişi bu kalemi talep edemez. Hesaplama; ölenin yaşı, kazancı, bakiye ömür süresi ve destek payları esas alınarak aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır.
Trafik Kazasında İzlenebilecek Yollar
Trafik kazalarında üç ayrı yol bulunur ve hangisinin seçileceği dosyanın başında belirlenir.
1. Sigorta şirketine başvuru
Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, karşı tarafa verilen zararı poliçe limitleri içinde karşılar. Kanun, sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmasını ve şirketin cevap vermesi için öngörülen sürenin beklenmesini dava veya tahkim yoluna gitmenin ön şartı olarak düzenler. Bu adım atlanırsa dava dava şartı yokluğundan reddedilir. Başvuruya kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, sağlık raporları ve varsa gider belgeleri eklenir.
2. Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketiyle uyuşmazlık çıkarsa, şirketin tahkim sistemine üye olması hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Tahkim süreci dava yoluna göre daha kısa sürer ve masrafı düşüktür. Buna karşılık belirli tutarın altındaki kararlar kesindir ve itiraz yolu sınırlıdır. Bu nedenle tahkim ile dava arasındaki tercih, talep edilen tutar ve delil durumu birlikte değerlendirilerek yapılır.
3. Dava yolu
Sigorta limitini aşan zarar ile manevi tazminat talepleri doğrudan kusurlu sürücü, araç işleteni ve varsa işverene karşı ileri sürülür. Manevi tazminat trafik sigortası kapsamında olmadığı için bu kalem yalnız dava yoluyla istenir. Dava, haksız fiil sorumluluğuna dayandığından davalı sayısı birden fazla olabilir ve sorumluluk müteselsildir.
Kusur Tespiti ve Zamanaşımı
Tazminatın miktarını belirleyen en önemli unsur kusur dağılımıdır. Kusur; kaza tespit tutanağı, olay yeri krokisi, kamera görüntüleri, araç hasar durumu ve tanık beyanları üzerinden bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Ceza dosyasında yapılan kusur tespiti hukuk mahkemesini bağlamaz, ancak güçlü bir delil olarak değerlendirilir. Zarar görenin kendi kusuru varsa tazminattan indirim yapılır; emniyet kemeri takılmaması veya alkollü araç kullanımı bu kapsamda değerlendirilen tipik hâllerdir.
Zamanaşımında iki kural birlikte işler. Haksız fiilde genel kural, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa süre ile fiil tarihinden itibaren işleyen uzun süredir. Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat davasında da o uzun süre uygulanır. Trafik kazaları çoğu zaman taksirle yaralama veya öldürme suçunu oluşturduğundan bu kural pratikte sık gündeme gelir. Zamanaşımı hesabı dosyanın ilk gününde yapılmalıdır.
İş Kazası Tazminatı
İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri, işverenin kusur sorumluluğuna dayanır. Bu dosyalarda üç unsur belirleyicidir: kazanın iş kazası sayılıp sayılmadığı, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve sürekli iş göremezlik oranı. Hesaplamada SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri mahsup edilir; bu nedenle SGK süreci ile tazminat davası birlikte takip edilir.
Önemli bir usul farkı vardır: işçilik alacaklarında dava şartı olan arabuluculuk, iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat taleplerinde uygulanmaz; doğrudan dava açılır. Konunun iş hukuku boyutu iş hukuku sayfamızda ele alınıyor.
Malpraktis ve Diğer Haksız Fiiller
Tıbbi uygulama hatasından doğan tazminat dosyalarında, hekimin özen yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı incelenir. Burada iki kavram ayrılır: komplikasyon, tıbben öngörülebilen ve kaçınılamayan sonuçtur ve kural olarak sorumluluk doğurmaz; malpraktis ise gerekli özenin gösterilmemesidir. Ayrıca hastanın aydınlatılmış onamının usulüne uygun alınıp alınmadığı ayrı bir sorumluluk başlığıdır. Kamu hastanelerine karşı açılacak davalar idari yargıda, özel sağlık kuruluşlarına karşı açılacak davalar adli yargıda görülür; bu ayrım dosyanın başında belirlenmelidir.
Genel haksız fiil kapsamında ise kişilik haklarına saldırı, itibarı zedeleyen yayınlar, hayvanın verdiği zarar, yapı malikinin sorumluluğu ve iş sahibinin sorumluluğu gibi başlıklar yer alır. Suç oluşturan fiillerde tazminat davası ceza dosyasıyla paralel yürütülür; ceza tarafı ceza hukuku sayfamızda anlatılıyor.
Bu dosyalarda sık karşılaşılan bir usul sorunu, bekletici mesele meselesidir. Hukuk mahkemesi, ceza dosyasındaki maddi olay tespitini beklemeyi tercih edebilir. Bu durum yargılamayı uzatır; buna karşılık ceza dosyasında yapılan kusur ve nedensellik incelemesi tazminat dosyasında güçlü bir dayanak oluşturur. Ceza dosyasına katılma talebinde bulunulması, bu nedenle tazminat tarafı bakımından da anlamlıdır.
Tazminat Nasıl Hesaplanır?
Maddi tazminat hesabı tahmine değil, kayda dayanır. Dosyada bilirkişi tarafından yapılan hesap üç veriyi birleştirir.
Kazanç. Sigortalı çalışanlarda SGK kayıtları ve bordrolar esas alınır. Kayıt dışı çalışan veya serbest meslek sahibi kişilerde ise meslek odası kayıtları, fatura ve beyanname verileri ile emsal ücret araştırması kullanılır. Kazancın ispatlanamadığı hâllerde asgari ücret esas alınır; bu da kayıt tutmanın pratik önemini gösterir.
Maluliyet oranı. Sürekli iş göremezlik derecesi, yürürlükteki yönetmelik ve cetveller uyarınca yetkili sağlık kuruluşunun düzenlediği raporla belirlenir. Tedavi tamamlanmadan verilen raporlar kesin kabul edilmez; bu nedenle dosyanın açılma zamanlaması tedavi süreciyle birlikte planlanır.
Bakiye ömür ve iskonto. Hesap, güncel yaşam tablosu ve aktüeryal yöntemle yapılır; gelecekte elde edilecek kazançlar bugünkü değere indirgenir. Kusur oranı bu tutardan düşülür, varsa SGK’dan alınan gelirin peşin sermaye değeri de mahsup edilir.
Manevi tazminatta ise matematiksel bir formül yoktur. Hâkim; olayın ağırlığını, tarafların ekonomik durumunu, kusur derecesini ve zarar görenin duyduğu elemi hakkaniyet ölçüsünde değerlendirir. Bu nedenle manevi tazminat talebinin gerekçelendirilmesi, tutarın kendisinden daha belirleyicidir.
Kaza Sonrası İlk Yapılacaklar
Tazminat dosyalarında delillerin büyük bölümü olay anında ve ilk günlerde oluşur. Sonradan üretilmesi mümkün değildir.
- Tutanak tutulmasını sağlayın. Yaralanma veya ölüm varsa kolluk çağrılır; yalnız maddi hasarlı kazalarda taraflar anlaşarak tutanak düzenleyebilir.
- Olay yerini fotoğraflayın. Araçların konumu, fren izleri, trafik işaretleri ve yol durumu kusur incelemesinde doğrudan kullanılır.
- Tanık bilgilerini alın. İsim ve telefon numarası, sonradan ulaşılamayacak tek bilgidir.
- Sağlık kayıtlarını biriktirin. Acil servis kaydı, epikriz, ameliyat raporları ve tüm faturalar maluliyet ve gider hesabının dayanağıdır.
- Kamera kaydı isteyin. Kavşak, işyeri ve site kameralarının kayıtları kısa sürede silinir; talebin gecikmeden yapılması gerekir.
- Erken ibra imzalamayın. Tedavi tamamlanmadan maluliyet oranı belirlenemez; bu aşamada imzalanan ibra sonradan doğan zarar kalemlerini kapatabilir.
Mersin’de Tazminat Davaları Nerede Görülür?
Trafik kazasından doğan tazminat davalarında asliye ticaret mahkemesi (sigorta şirketi davalıysa) veya asliye hukuk mahkemesi görevli olabilir; iş kazası dosyalarında iş mahkemesi görevlidir. Yetki bakımından kanun birden çok seçenek tanır: davalının yerleşim yeri, kazanın meydana geldiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir. Bu esneklik, dosyanın takibi bakımından pratik bir tercih imkânı sağlar.
Şehir merkezini Tarsus ve Adana yönüne bağlayan D-400 karayolu ile otoyol bağlantıları, Mersin’de trafik kazası dosyalarının belirgin bir yer tutmasının başlıca sebebi. Merkez ilçelerden gelen dosyalar Mersin Adliyesi’nde, Tarsus kaynaklı dosyalar Tarsus Adliyesi’nde görülür; istinaf incelemesi Adana Bölge Adliye Mahkemesi’nde yapılır. Bölgeye özgü bilgi için Akdeniz ve Tarsus sayfalarına bakabilirsiniz.
Sigorta Teminatları: Hangi Poliçe Neyi Karşılar?
Trafik dosyalarında en sık yaşanan yanılgı, “sigortam var” cümlesinin her zararı karşıladığı sanılmasıdır. Poliçe türü, kimin zararının ve hangi sınıra kadar karşılanacağını belirler.
| Poliçe | Kimin zararı | Kapsam | Manevi tazminat |
|---|---|---|---|
| Zorunlu trafik sigortası | Karşı taraf (üçüncü kişi) | Maddi hasar, tedavi gideri, iş göremezlik, destekten yoksun kalma | Kapsam dışı |
| Kasko (ihtiyari) | Kendi aracınız | Poliçede sayılan riskler | Kapsam dışı |
| İhtiyari mali mesuliyet | Karşı taraf | Zorunlu poliçe limitini aşan kısım | Poliçeye göre değişir |
| Ferdi kaza | Poliçede yazılı kişi | Ölüm ve sürekli sakatlık için maktu tutar | Kapsam dışı |
| Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk | Yolcular | Ölüm, sakatlık, tedavi | Kapsam dışı |
Bu ayrım pratikte şunu doğurur: manevi tazminat hiçbir zorunlu poliçenin kapsamında değildir ve yalnız kusurlu sürücü, araç işleteni ve varsa işverene karşı dava yoluyla istenir. Aynı şekilde zorunlu poliçenin limiti aşıldığında, aşan kısım için de doğrudan sorumlulara gidilir. Aracın işleteni ile sürücüsü farklı kişilerse sorumluluk müteselsildir; dava dilekçesinde doğru tarafların gösterilmesi tahsil edilebilirliği belirler.
Bazı hâllerde sigortacı ödediği tutarı sigortalıya rücu edebilir: alkollü araç kullanma, ehliyetsizlik, aracın çalınmış olması, ruhsatta yazılı amacın dışında kullanım veya kazadan sonra olay yerini terk etme gibi. Bu nedenle kaza sonrası alkol muayenesinden kaçınmak, çoğu zaman düşünülenin tersine sonuç doğurur.
Bakıcı Gideri, Tedavi ve Yakınların Talepleri
Ağır yaralanmalı dosyalarda tazminat, yalnız kazanç kaybından ibaret değildir. Uygulamada gözden kaçan üç kalem daha vardır.
Bakıcı gideri. Yaralının günlük yaşam faaliyetlerini tek başına sürdüremediği hâllerde, bakıma muhtaçlık süresi ve derecesi doktor raporuyla belirlenir. Bakımın aile bireyi tarafından fiilen ve karşılıksız üstlenilmiş olması bu kalemi ortadan kaldırmaz; hesap, o hizmetin piyasadaki karşılığı üzerinden yapılır.
Tedavi ve iyileşme giderleri. Hastane faturaları, ilaç, protez, ortez, tekerlekli sandalye, fizik tedavi ve ulaşım masrafları bu kapsamdadır. Sosyal güvenlik kurumu tarafından karşılanan kısım mahsup edilir; karşılanmayan fark talep edilebilir. Gelecekte yapılması gereken ameliyat veya protez yenilemesi varsa, bu da rapora dayandırılarak istenebilir.
Yakınların manevi tazminatı. Ölüm hâlinde yakınların manevi tazminat isteyebileceği tartışmasızdır. Ağır bedensel zarar hâllerinde ise, zarar görenin yakınlarının da kendi manevi zararları için talepte bulunabileceği kabul edilir. Bu talebin dayanağı, yakının yaşadığı sarsıntının ölüm hâlindekine yakın ağırlıkta olmasıdır ve her dosyada ayrıca değerlendirilir.
Kişilik Haklarına Saldırıdan Doğan Tazminat
Tazminat hukuku yalnız bedensel zararı kapsamaz. Kişinin adı, onuru, özel hayatı ve resmi üzerindeki hakları da korunur ve ihlalleri tazminat talebine dayanak oluşturur.
Sosyal medya paylaşımları, haber içerikleri ve çevrimiçi paylaşımlar bu alanın en hareketli başlığı. Burada ölçüt, ifade özgürlüğü ile kişilik hakkı arasındaki dengedir: eleştiri, olgusal temeli bulunduğu ve konuyla ilgili kaldığı sürece hukuka uygundur; buna karşılık gerçek dışı isnat, aşağılayıcı ifade veya özel hayatın ifşası hukuka aykırıdır. Talep edilebilecekler; saldırının durdurulması, hukuka aykırılığın tespiti, içeriğe erişimin engellenmesi ve maddi ile manevi tazminattır.
İnternet üzerinden yapılan ihlallerde içeriğin delil olarak sabitlenmesi kritik önemdedir; paylaşım kısa sürede silinebildiği için ekran görüntüsü tek başına zayıf kalır. Ayrıca kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi, ayrı bir idari şikâyet yolunu ve ayrıca tazminat talebini gündeme getirebilir. Aynı fiil suç da oluşturuyorsa soruşturma ve kovuşturma paralel yürür; bu tarafın işleyişini şüpheli ve müşteki hakları başlığı altında anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazası tazminat davasında zamanaşımı süresi nedir?
Haksız fiilin genel zamanaşımı kuralları uygulanır. Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanununda daha uzun bir süre öngörülmüşse, tazminat davasında da o uzun süre geçerli olur. Süre hesabı dosyanın ilk gününde yapılmalıdır.
Sigorta şirketine başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi?
Hayır. Sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve kanunda öngörülen cevap süresinin beklenmesi dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu ile dava yolu arasındaki fark nedir?
Tahkim daha kısa sürer ve masrafı düşüktür; buna karşılık belirli tutarın altındaki kararlar kesindir ve itiraz imkânı sınırlıdır. Ayrıca manevi tazminat sigorta kapsamında olmadığından tahkim yoluyla istenemez.
Araç değer kaybı nasıl belirlenir?
Aracın kaza öncesi ve onarım sonrası piyasa değeri arasındaki fark esas alınır. Aracın yaşı, kilometresi, hasarın ağırlığı ve değişen parçalar bilirkişi tarafından değerlendirilir. Talep, zorunlu trafik sigortası kapsamındadır. Onarım öncesi hasar fotoğraflarının ve ekspertiz raporunun saklanması, sonraki değerlendirmede belirleyici olur.
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler talep edebilir?
Ölenden fiilen ve düzenli destek gören kişiler talep edebilir. Eş, çocuk ve anne-baba tipik hak sahipleridir; mirasçı olmayan ancak fiilen desteklenen kişiler de hak sahibi sayılabilir. Mirasçı olmak tek başına yeterli değildir.
Kusur oranı nasıl tespit edilir?
Kaza tespit tutanağı, kroki, kamera görüntüleri, hasar durumu ve tanık beyanları üzerinden bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Ceza dosyasındaki tespit hukuk mahkemesini bağlamaz ancak güçlü delil sayılır.
Manevi tazminatı sigortadan alabilir miyim?
Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı kapsamaz. Bu kalem, kusurlu sürücü ve araç işleteni gibi sorumlulara karşı dava yoluyla istenir. İhtiyari mali mesuliyet sigortası bulunuyorsa poliçe kapsamı ayrıca incelenir; bazı poliçeler bu riski teminat altına alabilir.
Komplikasyon ile malpraktis arasındaki fark nedir?
Komplikasyon, tıbben öngörülebilen ve gerekli özen gösterilmesine rağmen ortaya çıkabilen sonuçtur; kural olarak sorumluluk doğurmaz. Malpraktis ise özen yükümlülüğüne aykırılıktır. Ayrım, adli tıp veya bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Görüşme Talebi
Hangi tazminat kalemlerinin talep edilebileceğini ve hangi yolun uygun olduğunu konuşmak için iletişim sayfasından randevu talep edebilirsiniz. Görüşmeye kaza tespit tutanağı, poliçe, sağlık raporları ve varsa sigorta şirketiyle yapılan yazışmalarla gelmeniz değerlendirmeyi hızlandırır. Tedavi süreci hâlen devam ediyorsa da görüşme yapılabilir; bu aşamada öncelik zamanaşımı takvimi ile delillerin kaybolmadan toplanmasıdır. Vekâletname çıkarma süreci için avukat tutma rehberimize bakabilirsiniz.